1- UN 1830 numaralı maddeden 200 litrelik 3 varil taşıyan sürücü için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: E) 1.1.3.6 sayılı hükümden muaf olarak malzemeyi taşıyabilir.
Açıklama: ADR Muafiyet Sınırları
UN 1830 (Sülfürik asit, %51’den fazla) maddesi, Sınıf 8’e ve Ambalajlama Grubu II’ye aittir. Bu grup için ADR’nin 1.1.3.6 sayılı bölümündeki “muafiyet sınırı” 333’tür. Soruda belirtilen 3 varil x 200 litre = 600 litre, bu muafiyet sınırını aşmaktadır. Bu nedenle, taşıma tam kapsamlı ADR kurallarına tabidir ve 1.1.3.6 muafiyeti uygulanamaz. Diğer tüm şıklar (A, B, C, D) ise tam kapsamlı ADR taşımacılığında zorunlu olan gerekliliklerdir ve doğrudur.
2- Dışta çelik varil içte plastik kaplar olacak şekilde bir kompozit ambalaj kaynama noktası 23 oC olan sıvı ile doldurulmak istendiğinde doldurma oranı kaç olmalıdır?
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: C) 90
Açıklama: ADR Doldurma Oranları
ADR mevzuatına göre, tehlikeli sıvıların ambalajlara doldurulma oranı, sıvının kaynama noktasına ve ambalajın yapısına göre belirlenir. Kaynama noktası düşük olan sıvılar için, olası genleşme riskini karşılamak amacıyla ambalaj içerisinde daha fazla boş alan bırakılmalıdır. Kaynama noktası 60°C veya altında olan sıvılar için doldurma oranı maksimum %90 olarak uygulanmalıdır. Bu, sıcaklık değişimlerinde genleşme sonucu ambalajın patlama riskini azaltmayı hedefler. Kaynama noktası 23°C olan sıvı da bu kategoriye girdiği için, doldurma oranı %90 olmalıdır.
3- Ambalajlama grubu III olan BM 3065 maddesi 250 lt’lik ambalajlara doldurulmuş halde bir araçta taşınmaktadır. Bu araç için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: B) Araçtaki ambalajlar yalnızca sınıf 3’e ait tehlike etiketiyle işaretlenmelidir.
Açıklama: ADR İşaretleme Kuralları
BM 3065 maddesi (alkollü içecekler, >%70 alkol), **Sınıf 3 (Alevlenir Sıvılar)** kapsamındadır. Bu maddenin ADR mevzuatına göre herhangi bir ikincil (yan) tehlike riski bulunmamaktadır. Dolayısıyla, bu maddeyi içeren ambalajların üzerinde yalnızca ana tehlikeyi belirten Sınıf 3 tehlike etiketinin bulunması yeterlidir. Diğer şıklar bu bilgilere göre yanlıştır.
4- Toplam 200 litre BM 2826 maddesi ambalajlanmış şekilde taşındığında hangi tünellerden geçebilir?
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: E)
5- Aynı taşıma ünitesinde ambalajlanmış olarak 10 ml asetaldehit (UN1089) sızdırmaz porselende ve istisnai miktarda taşıması yapılacak şekilde, ayrıca alüminyum kasada 300 l benzin (UN 1203) ve OHK’de 50 kg ıslak pamuk (UN1365) beraber taşınacaktır. Bu maddeleri taşıyan araç için aşağıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?
I) Girişinde “E” yazan bir tünelden geçiş yapabilir.
II) Girişinde “C” yazan bir tünelden geçiş yapabilir.
III) Girişinde “D” yazan bir tünelden geçiş yapamaz.
IV) Aracın onay sertifikası olması gerekmektedir.
V) Araçta 2 kg’lık yangın söndürme cihazı bulunması yeterlidir.
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: B) I-II-V
Açıklama: ADR Muafiyet ve Ekipman Kuralları
Bu taşıma, içerisindeki maddelerin her biri için ADR 1.1.3.6 sayılı bölümündeki muafiyet sınırlarının altında kaldığı için (benzin için 333 litre, ıslak pamuk için 333 kg), tam ADR kurallarına tabi değildir. Bu durumda:**
- **I ve II. Doğrudur:** Taşıma 1.1.3.6 muafiyetine girdiği için, tünel kısıtlamaları (A’dan E’ye kadar) uygulanmaz. Bu nedenle araç tüm tünellerden geçebilir.
- **III. Yanlıştır:** Muafiyet olduğu için, D kategorili tünelden de geçebilir.
- **IV. Yanlıştır:** Araç onay sertifikası (ADR araç sertifikası), ancak muafiyet sınırlarının aşıldığı durumlarda zorunludur. Bu taşıma için gerekmez.
- **V. Doğrudur:** 1.1.3.6 muafiyeti kapsamındaki taşımalarda, araçta en az 2 kg’lık bir yangın söndürme cihazı bulundurmak yeterlidir.
6- Taşımacılık belgesi aşağıda yer alan bilgilerden hangisini içermelidir?
I) Çelik variller içerisinde UN 1090 numaralı ASETON ÇÖZELTİSİ malzemesinin taşınması için “Sıcaklık ‘C’de kontrol altındadır” yazmalıdır.
II) UN0325, ATEŞLEYİCİLER, 1.4G, II, 4 kutu, 20 kg
III) Paket içerisinde taşınan UN 3324 numaralı malzeme için toplam aktivite
IV) IBC’nin periyodik muayene tarihinden sonra doldurulmuş olması halinde “4.1.2.2 b’ye uygun olarak taşıyın” ibaresi
V) Patlayıcı malzeme bulunan Sınıf 1 unsurlar olması durumunda toplam net patlayıcı malzeme içeriği
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: A) III ve V
Açıklama: ADR Taşıma Belgesi Bilgileri
ADR mevzuatına göre taşıma belgesinde yer alması gereken bilgiler, taşınan malzemenin sınıfına göre değişiklik gösterir:
- **I. Yanlıştır:** “Sıcaklık kontrolü altındadır” ifadesi, asetona değil, Sınıf 4.1 veya 5.2 gibi sıcaklığa duyarlı maddelere özgüdür.
- **II. Doğrudur:** UN numarası, tam sevkiyat adı, sınıfı, ambalajlama grubu ve miktarı, taşıma belgesinde yer alması gereken temel bilgilerdir. Ancak seçeneklerde II’yi içeren doğru bir kombinasyon bulunmamaktadır.
- **III. Doğrudur:** Radyoaktif maddeler (Sınıf 7), taşımacılık belgesinde toplam aktivite (Bq cinsinden) belirtilmesini zorunlu kılar.
- **IV. Yanlıştır:** Bu ifade, bir IBC’nin süresi geçmiş muayene tarihinden sonra doldurulmasına izin verilmediği için taşıma belgesinde yer alamaz.
- **V. Doğrudur:** Patlayıcı maddeler (Sınıf 1) için, taşıma belgesinde toplam net patlayıcı madde miktarının belirtilmesi zorunludur.
Bu durumda, hem Sınıf 1 hem de Sınıf 7 için özel ve zorunlu bir bilgi olan III ve V maddeleri doğru kabul edilir.
7- Aşağıdaki maddeler bir araç içerisinde taşındığında bazı ADR şartlarından muafiyet var mıdır? Aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Madde 1 UN 2278 Madde Miktarı: 100 litre
Madde 2 UN 2265 Madde Miktarı: 375 litre
Madde 3 UN 1401 Madde Miktarı: 75 litre
Madde 4 UN 3414 (PG I) Madde Miktarı: 4 litre
(Taşıma Kategorileri ve Puanları sırasıyla: Madde 1: 2 – 300 / Madde 2: 3 – 375 / Madde 3: 2 – 225 / Madde 4: 1 – 200)
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: D) Hayır – 1100 puan
Açıklama: 1.1.3.6 Muafiyet Hesaplaması
ADR mevzuatının 1.1.3.6 bölümüne göre, farklı taşıma kategorilerine ait maddelerin bir arada taşınmasında muafiyet olup olmadığı, her bir maddenin puanı hesaplanarak toplam puanın 1000’i aşıp aşmadığına göre belirlenir. Toplam puan 1000’den küçük veya eşitse muafiyet vardır, 1000’i aşarsa muafiyet yoktur.
Verilen maddelerin puanları toplandığında:
- Madde 1 Puanı: 300
- Madde 2 Puanı: 375
- Madde 3 Puanı: 225
- Madde 4 Puanı: 200
Toplam Puan = 300 + 375 + 225 + 200 = **1100**
Toplam puan 1100 olduğu için 1000 sınırını aşmaktadır. Bu durumda, taşımada ADR’nin 1.1.3.6 sayılı hükmünden muafiyet **yoktur**.
8- Zehirli maddelerin veya bulaşıcı maddelerin tanımını karşılamayan ancak normalde doğal üremenin sonucu olmayan bir şekilde hayvanları, bitkileri veya mikrobiyolojik maddeleri değiştirebilecek nitelikteki genetik yapısı değiştirilmiş mikroorganizmalar veya organizmalar hangi sınıfa atanır?
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: A) SINIF 9
Açıklama: Genetiği Değiştirilmiş Organizmaların Sınıflandırılması
ADR mevzuatına göre, zehirli veya bulaşıcı maddeler olarak sınıflandırılmayan ancak hayvanları, bitkileri veya mikrobiyolojik maddeleri değiştirebilecek genetik yapısı değiştirilmiş organizmalar veya mikroorganizmalar, **”Çeşitli tehlikeli maddeler ve nesneler”** sınıfına, yani **Sınıf 9’a** atanır. Sınıf 9, diğer sınıflara dahil edilemeyen tehlikeli maddeleri kapsayan bir “karma” sınıftır.
9- Sağlam deri dokusunun tüm kalınlığının 1,5 saat bir temas süresi içinde yok olmasına neden olan asit özelliği gösteren organik katı bir madde ambalajlar içinde taşınmak isteniyor. Buna göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: E)
- **A, B, D ve E şıkları doğrudur.** Bu tür maddeler için uygun ambalajlama ve taşıma koşullarını belirtirler. Özellikle D şıkkı, E hariç tüm tünellerden geçişi, tünel kısıtlama kodu E olan maddeler için doğru bir ifadedir. E şıkkındaki 1 kg’lık sınırlı miktar da, Ambalajlama Grubu III için belirlenen bir değer olabilir.
- **C şıkkı yanlıştır.** **T21 tank talimatı**, genellikle sıvılar için geçerli olan bir talimattır. Oysa sorudaki madde **katı** bir maddedir. Katı maddeler için kullanılan tank talimatları genellikle T1, T3 gibi talimatlardır. Bu nedenle, katı bir madde için sıvı talimatının kullanılabileceği bilgisi yanlıştır.
10- Aşağıdaki taşımalardan hangisi için sürücü SRC-5 eğitimi alması zorunludur?
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: D)
Cevap Anahtarı
101-E 102-C 103-B 104-E 105-B 106-A 107-D 108-A 109-E 110-D






