1- Aşağıdaki ambalajlardan hangileri yetkili kurum tarafından aksi onaylanmadıkça veya taşınan maddenin yapısından dolayı daha kısa bir kullanım süresi belirtilmedikçe kullanım süreleri üretim tarihinden itibaren 5 yıl olan ambalajlardandır?
I) 1H
II) 1D
III) 2B
IV) 3H
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: E) I , IV
Açıklama: Ambalajların Kullanım Süresi
ADR mevzuatına göre, tehlikeli maddelerin taşınmasında kullanılan plastik bidonlar (**1H**) ve plastik bidonlar (jerrican) (**3H**) gibi polietilenden yapılmış ambalajların, üretim tarihinden itibaren maksimum kullanım süresi 5 yıldır. Bu kural, plastik malzemenin zamanla özelliklerini kaybetmesi riskinden dolayı getirilmiştir. Ahşap fıçılar (**1D**) ve metal variller (**2B**) gibi diğer ambalajlar için böyle bir zorunluluk bulunmamaktadır.
2- Bir tanker içerisinde potasyum hidroksit çözeltisi, ambalajlama grubu II taşınmaktadır. Araca takılacak turuncu plaka üzerindeki tanımlama ve BM numarası ne olmalıdır ve “tehlike ikaz levhası”nın aracın neresine takılması gerekir?
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: C) 80/1814, Aracın iki yanına ve arkasına
Açıklama: ADR İşaretleme Kuralları
ADR mevzuatına göre, potasyum hidroksit çözeltisi (ambalajlama grubu II), UN 1814 koduna sahiptir ve tehlike tanımlama numarası 80’dir. Bu nedenle turuncu plaka üzerinde 80/1814 numaraları yer almalıdır. Tehlike ikaz levhası (etiket), bir tankerin iki yanına ve arkasına takılmalıdır. Ön tarafa tehlike ikaz levhası takılmaz, sadece turuncu plaka takılır.
3- Tehlikeli maddelerden Sınıf 9’a atanana maddeler için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: E) Ambalajlama grubu II veya III maddeler için uygun ambalajlarda paketlenmelidir
Açıklama: Sınıf 9 Maddeleri İçin Ambalajlama
ADR mevzuatına göre, **Sınıf 9** (Çeşitli Tehlikeli Maddeler ve Nesneler) kapsamındaki maddeler genellikle tehlike derecesine göre **Ambalajlama Grubu II** veya **Ambalajlama Grubu III**’e atanır. Bu nedenle, bu maddelerin paketlenmesinde kullanılan ambalajların, ilgili ambalajlama grubuna uygun olması zorunludur. Ambalajlama Grubu I maddeleri en yüksek tehlike derecesine sahipken, Sınıf 9 maddeleri bu gruba dahil edilmez.
4- Aşağıdaki sınıfların hangisinde esas ya da yan tehlike olarak patlama özelliği vardır?
I.Sınıf 1
II.Sınıf 2
III.Sınıf 4.1
IV.Sınıf 5.2
V.Sınıf 7
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: D)
- **Sınıf 1 (Patlayıcı Maddeler):** Bu sınıfın ana tehlikesi patlamadır.
- **Sınıf 2 (Gazlar):** Bazı yanıcı gazlar ve aerosoller, uygun koşullarda patlama riski taşır.
- **Sınıf 4.1 (Alevlenir Katılar):** Bu sınıf, katı desensitize patlayıcıları içerir.
- **Sınıf 5.2 (Organik Peroksitler):** Termal olarak kararsız olan bu maddeler, patlayıcı ayrışmaya uğrayabilirler.
- **Sınıf 7 (Radyoaktif Maddeler):** Esas tehlikesi radyasyondur ve patlama özelliği taşımaz.
5- Bir araç içerisinde önceden radyoaktif madde içeren boş ambalajlar taşınmak isteniyor. Böyle bir taşımada uygulanması gereken kurallar aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
I) Bu ambalajların üzerinde BM numarasının yanı sıra tam sevkiyat isminin de bulunması gerekir.
II) Bu ambalajlardan birkaç tanesini bir paletin üzerine dizip üzerine siyah bir folyo sardıktan sonra “OVERPACK” işaretlemesinin yapılmasına gerek yoktur.
III) Sürücülerin ADR belgesi ile yola çıkması zorunludur.
IV) Araçta portatif aydınlatma aparatları bulunması zorunluluğu yoktur
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: B) Yalnızca III
Açıklama: Boş Ambalaj Taşıma Kuralları
ADR mevzuatına göre, daha önce tehlikeli madde içermiş, ancak temizlenmemiş boş ambalajlar da tehlikeli madde olarak kabul edilir ve taşıma esnasında belirli kurallara uyulması gerekir.
- **I. Yanlıştır:** Boş ambalajlar için tam sevkiyat ismi yerine, “EMPTY PACKAGING” veya “BOŞ AMBALAJ” gibi kısaltılmış bir ifade kullanılabilir.
- **II. Yanlıştır:** İç ambalajların işaretleri dışarıdan görünmüyorsa, “OVERPACK” işareti zorunludur.
- **III. Doğrudur:** Boş ve temizlenmemiş ambalajların taşınması da ADR kapsamındadır ve sürücünün geçerli bir ADR (SRC-5) belgesine sahip olması zorunludur.
- **IV. Yanlıştır:** Tehlikeli madde taşıyan araçlarda portatif aydınlatma aparatlarının bulunması, güvenlik ekipmanı kuralları gereği zorunludur.
6- Tankın, aracın veya konteynerin boşaltılmasının hemen sonrasında: Boşaltma işlemi sırasında tankın, aracın veya konteynerin dışına yapışmış tehlikeli kalıntıları temizlemek ve valfların kapandığından emin olmak ve açık yerleri incelemek hangi tarafın hükümlülüğüdür?
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: B) Boşaltıcı
Açıklama: ADR Hükümlülükler
ADR (Tehlikeli Malların Karayolu ile Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Avrupa Anlaşması) mevzuatının 1.4 bölümü, taşıma zincirindeki her bir tarafın sorumluluklarını belirler. **Boşaltıcının** yükümlülükleri arasında, boşaltma işlemi tamamlandıktan hemen sonra taşıma biriminin, tankın veya konteynerin dışındaki tehlikeli kalıntıları temizlemek, tüm valfların ve diğer açık yerlerin kapatıldığından emin olmak ve kontrol etmek yer alır.
7- ADR’ye göre “Araç Onay Sertifikası” hakkında aşağıdakilerden hangileri doğrudur?
I) İngilizce olmalıdır,
II) Fransızca, Almanca dillerinden biriyle olmalıdır,
III) Sadece düzenleyen ülkenin dilinde olmalıdır,
IV) Düzenleyen ülkenin dilinde olmalıdır,
V) Düzenleyen ülkenin dili İngilizce Fransızca, Almanca değilse, sertifikanın başlığı ile No.11’deki açıklamalar bu dillerden biriyle olmalıdır.
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: E) IV, V
Açıklama: ADR Araç Onay Sertifikası Dili
ADR mevzuatının 9.1.2.1.6 bölümüne göre, araç onay sertifikasının dili ile ilgili kurallar şunlardır:
- **IV. Doğrudur:** Sertifika, düzenleyen ülkenin dilinde hazırlanmalıdır.
- **V. Doğrudur:** Eğer düzenleyen ülkenin dili İngilizce, Fransızca veya Almanca değilse, sertifikanın başlığının ve 11. maddedeki açıklamaların bu dillerden en az biriyle yazılması zorunludur.
Diğer seçenekler, bu kuralları tam olarak yansıtmadığı veya yanlış bilgi içerdiği için hatalıdır.
8- 2 tonluk kapasiteye sahip bir kamyonda ambalajlar içinde 200 lt Aseton taşınmaktadır. Araçta bulunması gereken yangın söndürme cihazının kg ve adedi nasıl olmalıdır?
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: A)
9- Aşağıdaki sınıflandırma kodunun hangisi sınıf 4.1 deki zehirli, duyarlılığı azaltmış katı patlayıcıları ifade eder?
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: D) DT
Açıklama: Sınıf 4.1 Sınıflandırma Kodları
ADR mevzuatına göre, Sınıf 4.1’deki tehlikeli maddelerin sınıflandırma kodları, maddenin sahip olduğu özelliklere göre harflerle belirtilir:
- **D:** Duyarlılığı azaltılmış katı patlayıcılar.
- **T:** Zehirli (toksik) yan tehlike.
Bu nedenle, hem duyarlılığı azaltılmış katı patlayıcı hem de zehirli özellik taşıyan bir madde için doğru sınıflandırma kodu **DT**’dir.
10- Dışta çelik varil içte plastik kaplar olacak şekilde bir kompozit ambalaj kaynama noktası 23 oC olan sıvı ile doldurulmak istendiğinde doldurma oranı kaç olmalıdır?
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: C) 90
Açıklama: ADR Doldurma Oranları
ADR mevzuatına göre, tehlikeli sıvıların ambalajlara doldurulma oranı, sıvının kaynama noktasına ve ambalajın yapısına göre belirlenir. Kaynama noktası düşük olan sıvılar için, olası genleşme riskini karşılamak amacıyla ambalaj içerisinde daha fazla boş alan bırakılmalıdır. Kaynama noktası 60°C veya altında olan sıvılar için doldurma oranı maksimum %90 olarak uygulanmalıdır. Bu, sıcaklık değişimlerinde genleşme sonucu ambalajın patlama riskini azaltmayı hedefler. Kaynama noktası 23°C olan sıvı da bu kategoriye girdiği için, doldurma oranı %90 olmalıdır.
