1) Başlangıç kaynama noktasının saptanması hangi sınıflar için uygulanır?
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: D) Sınıf 3, 6.1 ve 8
Açıklama:
ADR’ye (Tehlikeli Malların Karayoluyla Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Avrupa Anlaşması) göre, başlangıç kaynama noktası, maddelerin tehlike sınıflandırmasında kullanılan önemli bir fiziksel özelliktir. Bu özellik, özellikle aşağıdaki sınıflardaki maddelerin sınıflandırması için dikkate alınır:
- **Sınıf 3 (Alevlenir Sıvılar):** Bu sınıfın tanımı ve alt gruplarının belirlenmesinde, kaynama noktası temel kriterlerden biridir.
- **Sınıf 6.1 (Zehirli Maddeler):** Zehirli sıvıların uçuculuğu ve buharlaşma riski, kaynama noktasına bağlı olarak değerlendirilebilir.
- **Sınıf 8 (Aşındırıcı Maddeler):** Bazı aşındırıcı sıvıların tehlike derecesinin belirlenmesinde kaynama noktası bir kriter olarak kullanılır.
Bu nedenle, başlangıç kaynama noktasının saptanması, Sınıf 3, 6.1 ve 8’deki maddeler için uygulanır.
2) Aşağıdaki durumların hangisinde/hangilerinde Kaza raporu yapılmamalıdır?
- I-En az 2 gün ardışık çalışamayacak şekildeki yaralanmalar
- II- UN 2814 taşıyan bir araçtan sızıntının olması durumunda
- III- Çevresel zararın 50.000 Eur olduğu durumlar
- IV-UN 2997 maddesinden 350 lt sızıntı olması durumunda
- V-Kamu yollarının en az 2 saat süreyle kapatılması gereken tehlikeli malların kazalarında
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: C)
- **I. İfade:** ADR 1.8.5.3’e göre, bir kişinin en az bir gün çalışamayacak durumda yaralanması raporlama gerektirir. Dolayısıyla 2 gün çalışamama durumu da raporlama gerektirir.
- **II. İfade:** UN 2814 (İnsanları Etkileyen Bulaşıcı Madde) gibi Sınıf 6.2 maddelerinin sızması, halka ve çevreye ciddi risk oluşturduğundan her durumda raporlama gerektirir.
- **III. İfade:** ADR’ye göre, bir kazada 50.000 Euro ve üzeri maddi veya çevresel hasarın oluşması raporlama eşiğidir. Bu durum raporlama gerektirir.
- **IV. İfade:** UN 2997 (Asbest) gibi Sınıf 9 maddelerinin sızıntısı için raporlama eşiği 500 litredir. 350 litrelik bir sızıntı bu eşiğin altında kalır ve raporlama zorunluluğu yoktur.
- **V. İfade:** Kamu yollarının kapanması için raporlama eşiği en az 3 saattir. 2 saatlik bir kapanma süresi raporlama zorunluluğu doğurmaz.
I, II ve III. ifadelerde belirtilen durumlar, raporlama zorunluluğu olan olaylardır. Bu nedenle, en uygun şık bu ifadeleri içeren A şıkkıdır.
3) Göz yaşartıcı gaz maddelerin zehirliliklerine ilişkin veriler ambalajlama grubu III kriterlerine denk düşmesi halinde maddenin ambalajlama grubunda değişiklik olur mu?
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: A) Evet, olur. Ambalajlama grubu II’ye atanırlar.
Açıklama:
ADR (Tehlikeli Malların Karayoluyla Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Avrupa Anlaşması) uyarınca, göz yaşartıcı gaz maddeler için özel bir kural bulunmaktadır. Bu maddeler, zehirliliklerine ilişkin verilerin ambalajlama grubu III kriterlerine denk gelmesi durumunda dahi, güvenlik nedeniyle ambalajlama grubu II’ye atanırlar. Bu özel düzenleme, ilgili maddelerin taşıması sırasında daha yüksek güvenlik önlemlerinin alınmasını sağlamak amacıyla getirilmiştir.
4) Aşağıdakilerden hangileri yanlıştır?
- I) UN 1991 için T22 portatif tank talimatı kullanılabilir.
- II) UN 2038 FL tipi araçta taşınabilir.
- III) Radyoaktif madde taşınmasında Tip A en dayanıklı ambalajdır.
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: E)
Verilen ifadelerin her biri, ADR yönetmeliklerine göre yanlıştır:
- **I. İfade:** UN 1991 (Kloral susuz) için ADR Tablo A, Sütun (13) portatif tank talimatı olarak **T11** kodunu belirtir. Dolayısıyla, T22 tank talimatının kullanılabileceği ifadesi yanlıştır.
- **II. İfade:** UN 2038 (Dinitrobenzen, sıvı), Sınıf 6.1 (Zehirli maddeler) olarak sınıflandırılmıştır. **FL** tipi araçlar ise, genellikle Sınıf 3’teki (Alevlenir sıvılar) maddelerin taşınması için onaylanmış tank araçlarıdır. Dolayısıyla, zehirli bir maddenin bu araç tipinde taşınabileceği ifadesi yanlıştır.
- **III. İfade:** Radyoaktif maddeler için kullanılan ambalaj tipleri arasında en dayanıklısı Tip C’dir, bunu Tip B takip eder. Tip A ambalaj, yalnızca normal taşıma koşullarına dayanıklı olacak şekilde tasarlanmıştır. Bu nedenle, Tip A’nın en dayanıklı olduğu ifadesi yanlıştır.
Bu sebeplerle, verilen üç ifade de yanlıştır.
5) BM NO 2192 aşağıdakilerden hangileriyle taşınabilir?
- I) EX II tipi araç
- II) FL tipi araç
- III) BM sertifikalı ÇEGK
- IV) ÇEGK
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: D)
6) Aşağıda şekli verilen aracın arka tarafında bulunması gereken işaretlemeye dair hangisi doğrudur?
- I) Tehlike etiketi model no 3, 6.1 ve 8’e uygun levhalar
- II) Tehlike etiketi model no 2.1, 2.2 ve 8’e uygun levhalar
- III) Tehlike etiketi model no 3, 6.2 ve 8’e uygun levhalar
- IV) Tehlike tanımlama numarası ve BM numarasına sahip turuncu renkli plaka
- V) Turuncu renkli düz plaka
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: C)
7) 900lt Ambalajlama grubu III olan UN NO 3191 tehlikeli maddesi IBC’de taşınmaktadır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- I) IBC’nin karşılıklı iki tarafına 4.2 ve 6.1 numaralı tehlike etiketleri takılmalıdır.
- II) IBC toz ve su geçirmez olmalıdır.
- III) IBC’nin dört tarafına 4.2 ve 6.1 numaralı tehlikeli etiketleri takılmalıdır.
- IV) IBC, maddenin sevkiyat adı ile işaretlenmelidir.
- V) IBC’nin son muayene tarihi (ay, yıl) işaretlenmelidir.
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: E)
8) Taşıma indeksi 5, dış yüzey üzerindeki herhangi bir noktadaki azami radyasyon seviyesi 1 mSv/sa olan bir ambalajın etiketinde hangi bilgiler yer almalıdır?
- I) DÖE-I maddelerinin radyonüklidlerin adları
- II) Taşıma indeksi
- III) Beqerel cinsinden ifade edilen radyoaktif içeriklerin azami etkinliği
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: C) II, III
Açıklama:
ADR’ye (Tehlikeli Malların Karayoluyla Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Avrupa Anlaşması) göre, radyoaktif maddelerin (Sınıf 7) etiketlenmesi için özel kurallar bulunmaktadır. Verilen bilgilere göre, Taşıma İndeksi (TI) 5 ve yüzey radyasyon seviyesi 1 mSv/sa olan bir ambalaj, Kategori III-SARI etiketine sahiptir. Bu etiketin üzerinde bulunması zorunlu olan bilgiler şunlardır:
- **Taşıma İndeksi (TI):** Bu, paketin dış yüzeyine en yakın noktadan 1 metre uzaklıktaki radyasyon seviyesine göre hesaplanan ve paketin güvenli istiflenmesi için kullanılan bir değerdir. Taşıma İndeksi 0’dan büyük olan paketlerde bu değerin etiket üzerinde belirtilmesi zorunludur. Dolayısıyla, **II. madde doğrudur.**
- **Radyoaktif içeriğin azami etkinliği:** Paketin içerdiği radyoaktif maddenin radyoaktif etkinliği (Becquerel cinsinden), tüm radyoaktif madde etiketlerinde bulunması gereken temel bir bilgidir. Dolayısıyla, **III. madde doğrudur.**
- **Radyonüklidlerin adları:** Bu bilgi de etiket üzerinde yer almalıdır. Ancak, I. madde özellikle DÖE-I maddelerini belirtmekte olup, bu paketin DÖE-I olduğu kesin değildir. **II ve III.** maddeler daha genel ve tüm radyoaktif paketler için geçerli zorunluluklardır.
Bu nedenle, en doğru ve kesin olarak yer alması gereken bilgileri içeren şık, C) II, III’tür.
9) UN 0333 hangi ürün ile karışık ambalajlanamaz?
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: E)
10) Aşağıdaki araçlardan hangisi için ADR araç onay sertifikası gerekir?
- I) İçinde Sınıf 3 maddelerin ambalaj olarak taşınan araçlarda
- II) Kapasitesi 1 m3’den den fazla olan sökülebilir tank taşıyan araçlar
- III) Kapasitesi 3 m3’den daha az olan tank konteyner taşıyan araçlar
- IV) Katı dökme konteyner taşıyan araçlar
- V) Kapasitesi 6 m3’den fazla olan tank konteyner taşıyan araçlar
- VI) Ambalajlanmış sınıf 7’e ait maddeleri taşıyan brandalı araçlar
- VII) Kapasitesi 1 m3’den az olan batarya araçlar
- VIII) Katı dökme taşıyan brandalı araçlar
- IX) Kapasitesi 1 m3’den daha fazla olan tanker
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: B) II, V, IX
Açıklama:
ADR (Tehlikeli Malların Karayoluyla Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Avrupa Anlaşması) uyarınca, bazı araç tipleri için ADR araç onay sertifikası zorunludur. Bu zorunluluk, genellikle tehlikeli maddelerin tank veya büyük konteynerler içinde taşınması durumunda geçerlidir. Doğru olan durumlar şunlardır:
- **II) İfade:** Kapasitesi 1 m³’ten fazla olan sökülebilir tanklar, tank olarak kabul edilir ve bu tankları taşıyan araçlar için sertifika gereklidir.
- **V) İfade:** Kapasitesi 3 m³’ten fazla olan tank konteynerleri taşıyan araçlar için sertifika gerekir. 6 m³ bu limitin üzerindedir.
- **IX) İfade:** Kapasitesi 1 m³’ten fazla olan tankerler (sabit veya sökülebilir tanklı araçlar) için ADR sertifikası gereklidir.
Diğer ifadelerde belirtilen durumlar için (ambalajlı veya dökme katı madde taşıyan araçlar) genellikle ADR araç onay sertifikası zorunlu değildir.
