1) Sınıf 1’de yer alan patlayıcı maddeler için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: A) Uyumluluk grubu C, D, E’de bulunan maddeler birlikte ambalajlanamazlar
Açıklama:
ADR (Tehlikeli Malların Karayoluyla Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Avrupa Anlaşması) yönetmeliğine göre, Sınıf 1 (Patlayıcı Maddeler ve Nesneler) için doğru ve yanlış ifadelerin analizi şöyledir:
- **A) Yanlış:** ADR’nin ambalajlama kurallarına göre, aynı uyumluluk grubuna (Compatibility Group) ait farklı alt bölümlerdeki (Division) patlayıcılar (örneğin 1.1C ve 1.3C) veya belirli uyumluluk gruplarından olanlar (C, D ve E) birlikte ambalajlanabilirler. Bu ifade, “birlikte ambalajlanamazlar” dediği için yanlıştır.
- **B) Doğru:** Piroteknik maddeler, patlayıcı bir reaksiyonun kontrol altında tutularak ısı, ışık, ses veya duman gibi etkiler yaratması için tasarlanmış maddelerdir ve ADR Sınıf 1 kapsamında değerlendirilir.
- **C) Doğru:** Uyumluluk grubu H, patlayıcı bir madde ile beyaz fosfor gibi başka bir maddeyi içeren nesneler için kullanılır. Bu maddeler, hem patlayıcı hem de kendiliğinden tutuşabilen özellikler sergileyebilirler.
- **D) Doğru:** Roketler, havai fişekler ve benzeri piroteknik ürünler, genellikle Sınıf 1 (özellikle 1.3 veya 1.4 alt bölümleri) kapsamında değerlendirilir.
- **E) Doğru:** Sınıf 1, tehlikenin türüne ve derecesine göre altı bölüme ayrılır: 1.1, 1.2, 1.3, 1.4, 1.5 ve 1.6. Bu alt bölümler, patlama risklerini tanımlar.
Bu analizden yola çıkarak, “birlikte ambalajlanamazlar” ifadesi yanlış olduğu için doğru cevap A şıkkıdır.
2) BM sertifikalı bir ÇEGK’nin muayene için kolayca görülebilen bir yerine iliştirilmiş metal bir levhada bulunması gereken bilgiler hangisinde doğru olarak verilmiştir?
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: D) I, II VE III
Açıklama:
ADR (Tehlikeli Malların Karayoluyla Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Avrupa Anlaşması) yönetmeliğinin 6.7.5.11.1 maddesine göre, Çok Elemanlı Gaz Konteynerlerinin (ÇEGK/MEGC) kolayca görülebilen bir yerine iliştirilmiş, korozyona dayanıklı metal bir levhada aşağıdaki bilgiler bulunmalıdır:
- BM İşareti
- Üretim ülkesi
- Üretici adı veya sembolü
- Üretim seri numarası
- **Onay numarası**
- Test basıncı (bar/kPa)
- Tasarım sıcaklığı aralığı
- Konteynerin eleman sayısı
- Toplam su kapasitesi
- Her bir elemanın su kapasitesi
- **Dara kütlesi (kg)**
- Azami izin verilen brüt kütle (kg)
- İçerisine konulacak gazın adı
- Sahibinin veya **operatörün adı**
- İlk basınç test tarihi
- Son periyodik test tarihleri
Bu listeye göre, I (Operatörün adı), II (Onay numarası) ve III (Dara kütlesi) zorunlu bilgiler arasındadır. “Fiili tutma süresi” (Holding time) ise cryogenic tanklarda taşınan soğutulmuş sıvılaştırılmış gazlar için gerekli bir bilgidir ve ÇEGK’nin metal levhasında bulunması zorunlu değildir.
3) UN 3314 maddesi ile ilgili hangileri doğrudur?
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: E)
4) 5 tonluk bir araçta, 4 ton BM NO 1374 maddesi taşınmaktadır. Araçta bulunması gereken asgari yangın söndürücü gereksinimleri ne kadardır?
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: C) 8 KG
Açıklama:
ADR (Tehlikeli Malların Karayoluyla Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Avrupa Anlaşması) yönetmeliği uyarınca, araçlarda bulunması gereken yangın söndürücü miktarı, aracın azami izin verilen kütlesine (MPM) göre belirlenir. Bu kurala göre:
- MPM ≤ 3,5 ton olan araçlar için: en az 4 kg
- 3,5 ton < MPM ≤ 7,5 ton olan araçlar için: en az 8 kg
- MPM > 7,5 ton olan araçlar için: en az 12 kg
Soruda verilen araç, 5 tonluk bir azami kütleye sahiptir. Bu değer, **3,5 ton ile 7,5 ton arasındaki** kategoriye girmektedir. Dolayısıyla, araçta bulunması gereken asgari yangın söndürücü miktarı **8 kg** olmalıdır.
Bu 8 kg’lık kapasitenin en az bir tanesi 2 kg’dan az olmamalı ve araç kabininde kolay erişilebilir bir yerde bulunmalıdır. Geri kalan miktar ise kolayca erişilebilir bir konumda olmalıdır. BM NO 1374 (Çinko tozu) Sınıf 4.3 maddesi olduğu için, su bazlı söndürücülerin tehlike yaratabileceği unutulmamalıdır, ancak bu kural yangın söndürücünün miktarı değil, tipi ile ilgilidir.
5) 7-A KATEGORİ I-BEYAZI örneğine göre tehlike etiketiyle işaretlenen radyoaktif bir maddenin ambalajının dış yüzeyi üzerindeki herhangi bir noktadaki azami radyasyon seviyesi ne kadar olabilir?
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: D) 0.005 mSv/sa
Açıklama:
ADR (Tehlikeli Malların Karayoluyla Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Avrupa Anlaşması) yönetmeliğine göre, Sınıf 7 radyoaktif maddelerin taşınması, yüzey radyasyon seviyelerine göre etiketlenir. Bu etiketlerden biri olan **Kategori I – Beyaz** etiketi, ambalajın dış yüzeyindeki herhangi bir noktada ölçülen azami radyasyon seviyesinin 0.005 mSv/sa (0.005 milisievert/saat) veya 5 µSv/sa (5 mikrosievert/saat) değerini aşmadığını gösterir. Bu değer, aynı zamanda taşıma indeksinin (TI) “0” olduğu anlamına gelir.
6) UN 1036’nın sabit bir tanka doldurulması için litre başına izin verilen azami içerik kütlesi ne kadardır?
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: B)
7) Araçta bulunan sabit tankların üzerindeki levhada aşağıdaki hangi bilgiler yer almalıdır?
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: D)
8) Bir ambalajın üzerinde aşağıdaki ambalaj kodu bulunmaktadır. Bu ambalaj için aşağıdakilerden hangisi söylenemez? 4H1/Z1.4/120/11/D/BAM 11368/15 RL
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: C) Ambalajın azami brüt kütlesi 120 kg’dır
Açıklama:
ADR (Tehlikeli Malların Karayoluyla Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Avrupa Anlaşması) yönetmeliğine göre, bir UN ambalaj kodunun bileşenleri belirli bir düzeni takip eder. Verilen kod (`4H1/Z1.4/120/11/D/BAM 11368/15 RL`) incelendiğinde:
- **4H1:** Plastik kutu tipini belirtir.
- **Z:** Ambalaj Grubu III için uygun olduğunu gösterir.
- **1.4:** Bu ambalajın, bağıl yoğunluğu 1.4 olan sıvı bir madde ile test edildiğini belirtir. Bu, ambalajın sıvı maddeler için tasarlandığını gösterir.
- **120:** Bu kod, ambalaj katı maddeler için tasarlanmışsa, azami brüt kütleyi belirtir. Ancak bu kodda aynı zamanda sıvı testi (`1.4`) bilgisi de bulunduğundan, ambalaj kodu çelişkilidir ve hatalıdır.
- **11:** Üretim yılını (2011) gösterir.
Bu durumda, kodda hem sıvı (`1.4`) hem de katı (`120`) ambalajlama bilgileri bir arada verildiği için kod hatalıdır. Ancak, “1.4” ibaresi ambalajın sıvı testi için kullanıldığını gösterdiğinden, bu ambalajın sıvı maddelerle birlikte kullanılabileceği ve dolayısıyla sızdırmazlık testinden geçtiği söylenebilir. Bu nedenle, en tutarsız ve yanlış ifade, sıvı ambalajlarında yer almaması gereken “azami brüt kütlesi 120 kg’dır” bilgisidir. Doğru bir sıvı ambalaj kodunda, azami brüt kütle değeri bulunmaz.
9) Aşağıdaki radyonüklidlerin hangisi için güvenlik planı yapılmalıdır?
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: A)
10) 400lt UN NO 1865 tehlikeli maddesi IBC’de taşınmaktadır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: E)






