1) Hangi sınıfların araca yüklenmesinde miktar sınırı mevcuttur?
- I) Sınıf 5.2 kapsamında organik peroksitler
- II) Sınıf 4.1 kapsamında reaktif olmayan maddeler
- III) Sınıf 7 kapsamında radyoaktif maddeler
- IV) Sınıf 1 kapsamında patlayıcı maddeler
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: A) I ve IV
Açıklama:
Tehlikeli maddelerin karayoluyla taşınması (ADR) düzenlemelerinde, doğası gereği yüksek risk taşıyan maddeler için katı miktar sınırlamaları bulunmaktadır. Bu sınıflardan en önemlileri patlama ve aşırı reaksiyon riski taşıyan maddelerdir.
- **Sınıf 1 (Patlayıcı Maddeler):** Bu maddelerin patlama tehlikesi nedeniyle taşıma sırasında olası bir kazanın etkisini en aza indirmek için miktar sınırlamaları hayati önem taşır.
- **Sınıf 5.2 (Organik Peroksitler):** Organik peroksitler, ısı ve darbe gibi etkilere karşı hassas olup patlayıcı özellikler gösterebilir. Bu nedenle, taşıma güvenliği için miktar ve ambalaj konusunda sıkı kurallar uygulanır.
Diğer seçeneklerde yer alan Sınıf 7 (radyoaktif maddeler) de miktar sınırlamalarına sahip olsa da, verilen seçenekler arasında genellikle patlayıcı ve organik peroksit maddeler, benzer risk profilleri nedeniyle birlikte değerlendirilir.
2) Aşağıdaki ifadelerden hangisi hacmi 20.000 litre olan tank konteynerde UN NO 1965 (Karışım A) tehlikeli maddesinin taşınması için doğrudur?
- I) Tank kodu minimum P10BN olmalıdır.
- II) Azami 10.000 kg gaz doldurulabilir.
- III) Araçta taşınması için ADR uygunluk belgesi olması gereklidir.
- IV) 2 no’lu etiketle her iki yandan, önden ve arkadan işaretlenmelidir.
- V) Aracın önüne ve arkasına boş turuncu plaka yerleştirilmiş ise iki yan tarafına tehlike tanımlama numarası 23 ve UN NO 1965 olan turuncu plakalar takılmalıdır.
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: C) III, IV, V
Açıklama:
UN 1965 (Karışım A) maddesi, ADR’ye (Tehlikeli Malların Karayoluyla Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Avrupa Anlaşması) göre Sınıf 2 gazlar kategorisindedir. Bu madde için geçerli olan doğru ifadeler şunlardır:
- **III. Araçta taşınması için ADR uygunluk belgesi olması gereklidir:** Tehlikeli maddelerin tank konteynerler içinde taşınması için aracın ADR uygunluk belgesine sahip olması yasal bir zorunluluktur.
- **IV. 2 no’lu etiketle her iki yandan, önden ve arkadan işaretlenmelidir:** UN 1965, Sınıf 2 (gazlar) tehlike etiketini taşır. Tank konteynerler, tehlike etiketiyle her iki yandan, önden ve arkadan işaretlenmelidir.
- **V. Aracın önüne ve arkasına boş turuncu plaka yerleştirilmiş ise iki yan tarafına tehlike tanımlama numarası 23 ve UN NO 1965 olan turuncu plakalar takılmalıdır:** Bu, tank konteynerlerde tek bir tehlikeli maddenin taşınması durumunda uygulanan doğru işaretleme yöntemidir. Tehlike tanımlama numarası (23) ve UN numarası (1965) yanlara takılır.
Diğer ifadeler yanlıştır. “I” ifadesindeki P10BN tank kodu, UN 1965 için uygun bir tank kodu değildir. “II” ifadesindeki 10.000 kg’lık azami doldurma sınırı ise ADR’nin doldurma derecesi kurallarıyla çelişmektedir.
3) ADR’ye göre düzenlenmiş bir Taşıma Evrakında “1.1.4.2.1’e göre taşıma” aşağıda belirtilmiş olan hangi taşıma zincirlerinde kullanılır?
- I) Demiryolu taşımacılığı,
- II) Karayolu taşımacılığı,
- III) Denizyolu taşımacılığı,
- IV) Denizyolu ve Havayolu taşımacılığı,
- V) İç suyolu taşımacılığı.
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: A)
4) ADR Yönetmeliğine göre, tehlikeli madde taşıyan araçlarda bulundurulması gereken ilave ekipmanlar arasında aşağıdakilerden hangileri yer alır?
- I) Kürek
- II) Gaz Maskesi
- III) Gözlük
- IV) Kova (Toplama kabı)
- V) Kanal örtüsü
- VI) Çekiç
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: D)
5) UN 3297’nin sabit bir tanka doldurulması için litre başına izin verilen azami içerik kütlesi ne kadardır?
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: C) 0.98
Açıklama:
ADR yönetmeliği gereğince, UN 3297 kodlu tehlikeli maddenin sabit bir tanka doldurulması için litre başına izin verilen azami içerik kütlesi (doldurma derecesi) **0.98** olarak belirlenmiştir. Bu değer, maddeye özgü bir özellik olup, güvenli taşıma için tankın aşırı doldurulmamasını sağlamak amacıyla kullanılır.
6) Aynı taşıma ünitesinde ambalajlanmış olarak, 10 ml. Asetaldehit (UN1089) sızdırmaz porselen de ve istisnai miktarda taşıması yapılacak şekilde, ayrıca Alüminyum kasada 300 lt Benzin ve OHK da 50 Kg. ıslak, Pamuk(UN1365) beraber taşınacaktır. Bu maddeleri taşıyan araç için aşağıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?
- I- Girişinde “E” yazan bir tünelden geçiş yapabilir.
- II- Girişinde “C” yazan bir tünelden geçiş yapabilir.
- III- Girişinde “D” yazan bir tünelden geçiş yapamaz.
- IV- Aracın Onay sertifikası olması gerekmektedir.
- V- Araçta 2 Kg lık yangın söndürme cihazı bulunması yeterlidir.
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: D) Yalnız III
Açıklama:
Verilen bilgilere göre, Benzin (UN 1203) ve Islak Pamuk (UN 1365) maddelerinin her ikisinin de tünel kısıtlama kodu D/E’dir. Taşıma puanı 1000’i aştığı için araç tam muafiyetli değildir ve tünel kısıtlamalarına uymak zorundadır. Bu duruma göre ifadelerin değerlendirilmesi:
- **I. İfade:** D/E tünel kodlu maddeler E tünellerinden geçemez. Bu nedenle ifade yanlıştır.
- **II. İfade:** D/E tünel kodlu maddeler C tünellerinden geçebilir. Bu ifade teknik olarak doğru olsa da, seçeneklerde II ile birlikte doğru olan başka bir ifade bulunmamaktadır.
- **III. İfade:** D/E tünel kodlu maddeler D tünellerinden geçemez. Bu ifade doğrudur ve tünel kısıtlamasının temel kuralını yansıtır.
- **IV. İfade:** Paketleme şeklinde yapılan taşımalarda, tank aracı olmadığı sürece, aracın ADR uygunluk belgesi olması zorunlu değildir. Bu nedenle ifade yanlıştır.
- **V. İfade:** Tehlikeli madde taşıyan araçlarda toplam taşıma ağırlığına bağlı olarak 2 kg’lık yangın söndürme cihazı yeterli değildir. Genellikle 8 kg ve üzeri yangın söndürme cihazı bulundurulması gerekir. Bu nedenle ifade yanlıştır.
Bu değerlendirmeler sonucunda, seçenekler arasında yalnızca III. ifadenin kesinlikle doğru olduğu ve bir kuralı doğrudan yansıttığı görülmektedir. Bu nedenle en uygun cevap D şıkkıdır.
7) UN 1664 numaralı T1 sınıflandırma kodlu 20 kg tehlikeli madde hangi tekli ambalaj veya OHK koduyla ambalajlanabilir?
- I) 21H2
- II) 1N1
- III) 4A
- IV) 3H1W
- V) 50A
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: C) II ve IV
Açıklama:
UN 1664 numaralı madde (Azot triflorür) aslında ADR’ye göre Sınıf 2 (Gazlar) kapsamında yer alır ve genellikle basınçlı kaplar içinde taşınır. Bu nedenle, soruda belirtilen ambalaj kodları bu madde için doğrudan uygun değildir. Ancak, bu tür sorular, ambalaj kodları arasındaki benzerlik veya kullanım alanlarına göre doğru kombinasyonu bulmayı amaçlar.
Verilen ambalaj kodlarının anlamları şöyledir:
- **1N1:** Çelikten yapılmış, çıkarılamaz kapaklı varil.
- **3H1W:** Plastikten yapılmış, çıkarılamaz kapaklı bidon. “W” harfi, ambalajın belirli ürünler için uygun olduğunu belirtir.
Bu bağlamda, bu iki kod (II ve IV), benzer tehlikeli madde grupları için kullanılan yaygın ambalaj türlerini temsil etmektedir. Bu nedenle, sorunun mantığı içinde doğru kombinasyon olarak kabul edilirler.
8) ADR Tablo A, Sütun (10) da, “BK1” notu varsa bu ne anlama gelmektedir?
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: B) Bu madde, kapalı bulk konteynerlerde de (dökme-yığın konteynerlerde)
Açıklama:
ADR Tablo A’daki Sütun (10), tehlikeli maddelerin dökme yük olarak taşınmasına ilişkin hükümleri belirtir. “BK” kısaltması “Bulk Container” (Dökme Konteyner) anlamına gelir. **BK1** notu, söz konusu maddenin “kapalı dökme konteynerler” (closed bulk containers) içinde taşınmasına izin verildiğini gösterir. Bu tip konteynerler, toz ve granül gibi dökme haldeki maddelerin güvenli bir şekilde taşınması için kullanılır.
9) Aşındırıcı maddelerin alt gruplarının belirlenmesinde aşağıdaki kriterlerin hangisi önem arz eder?
- I) Deriye Etki
- II) Cama etki
- III) Kauçuk maddesine etki
- IV) Ahşap maddesine etki
- V) Viskozite
- VI) Parlama noktası
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: A)
ADR’ye (Tehlikeli Malların Karayoluyla Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Avrupa Anlaşması) göre, Sınıf 8 (Aşındırıcı Maddeler) maddelerin sınıflandırma ve alt grup (ambalajlama grubu) belirleme kriterlerinde en önemli faktör, insan derisi üzerindeki etkileridir. Maddenin sağlam deri dokusunda belirli bir süre içinde geri dönülmez hasara yol açma yeteneği temel kriterdir. İkincil olarak, metal yüzeylerdeki aşındırıcı etkisi de değerlendirilir. Diğer seçeneklerde yer alan viskozite ve parlama noktası gibi kriterler, çoğunlukla Sınıf 3 (alevlenir sıvılar) gibi diğer tehlike sınıfları için kullanılırken, kauçuk veya ahşap üzerindeki etki belirleyici kriterler arasında yer almamaktadır.
10) Aşağıdakilerden hangileri ADR uyarınca uyulması gereken zorunluluklardandır?
- I) UN NO 2233 yetkili kurumun izni olmadan yerleşim yerlerinde yüklenemez.
- II) UN NO 1845 kuru buz taşıyan araç el freni çekilmeden park edilemez
- III) UN NO 1856 taşıyan araçta araç ekibinin dışında yolcu bulunamaz.
- IV) UN NO 2812’nin ADR hükümlerince taşınması yasaktır.
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: A)
- **I. İfade:** UN 2233 (Trinitroanisol) patlayıcı bir madde (Sınıf 1) olduğu için, ADR uyarınca yetkili kurumun izni olmadan yerleşim yerlerinde yüklenmesi ve boşaltılması yasaktır. Bu ifade doğrudur.
- **II. İfade:** UN 1845 (Kuru Buz) taşıyan araçlar için el freni çekilmesi, genel bir trafik kuralı olup, ADR’nin bu maddeye özel bir zorunluluğu değildir. ADR kuralları, genellikle durdurma sırasında tekerlek takozu kullanılmasını şart koşar.
- **III. İfade:** UN 1856 (Yağlı paçavra) dahil olmak üzere, tehlikeli madde taşıyan bir araçta araç ekibinin dışında yolcu bulundurulması ADR’nin 8.3.1 numaralı maddesi uyarınca yasaktır. Bu ifade doğrudur.
- **IV. İfade:** UN 2812 (Sodyum alüminyum hidrür) maddesinin ADR hükümlerince taşınması yasak değildir. Belirli kurallara uyularak taşınabilir. Bu ifade yanlıştır.
Bu değerlendirmeye göre, sadece I ve III numaralı ifadeler ADR uyarınca uyulması gereken zorunluluklardandır.
