1- 1000 litre BM 1203 maddesi bir tankta taşınmaktadır. Aşağıdakilerden hangileri söylenebilir?
I) FL tipi bir araçta taşınabilir.
II) AT tipi bir araçta taşınabilir.
III) Akü ana şalteri için sürücü kabininin içinde bir kontrol aygıtı bulunmalıdır.
IV) Araç sürücüsü bir ADR Sürücü Eğitim Sertifikasına sahip olmalıdır.
V) Araç, taşıma kategorisi muafiyetinden dolayı bazı ADR hükümlerinden muaftır.
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: D) I, III, IV
Açıklama: ADR Tank Taşıma Kuralları
**BM 1203 (Benzin)** maddesi, **Sınıf 3 (Alevlenir Sıvılar)** içerisinde yer alır. Bu maddenin tank içerisinde taşınması, muafiyet hükümlerinin uygulanmasını engeller ve tam ADR kurallarını zorunlu kılar. Bu duruma göre ifadelerin doğruluğu şöyledir:
- **I) Doğrudur:** Benzin gibi alevlenir sıvıların tanklarda taşınması için özel güvenlik donanımlarına sahip **FL tipi araçlar** kullanılır.
- **II) Yanlıştır:** AT tipi araçlar, FL veya OX tipi araçlara özel olarak ayrılmayan tehlikeli maddeler için kullanılır. Benzin taşımacılığı için AT tipi araçlar uygun değildir.
- **III) Doğrudur:** ADR’nin 9.2.2.8 maddesine göre, FL tipi araçlarda akü ana şalteri bulunmalı ve bu şalterin kontrolü sürücü kabini içinden yapılabilmelidir.
- **IV) Doğrudur:** Tank taşımacılığı, tam ADR kapsamında olduğu için sürücülerin geçerli bir **ADR Sürücü Eğitim Sertifikası** (SRC-5) sahibi olması zorunludur.
- **V) Yanlıştır:** Taşıma, tank içinde yapıldığı için miktara bakılmaksızın 1.1.3.6 sayılı taşıma kategorisi muafiyeti uygulanmaz ve araç ADR hükümlerinden muaf değildir.
2- Üzerinde 51H/Y/0601/NL/PQRS-333/0/500 işaretlemesi bulunan ambalaj için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: C) İstifleme ağırlığı 500 kg’dır.
Açıklama: Ambalaj İşaretlerinin Yorumlanması
Verilen ambalaj işareti ADR kurallarına göre şu şekilde yorumlanır:
- **51H:** Esnek büyük ambalaj (Flexible Large Packaging) veya muhtemel bir yazım hatasıyla Esnek OHK (Flexible IBC – 13H) anlamına gelir. Her iki durumda da ambalaj esnektir. **(A doğru)**
- **Y:** Ambalajın, Ambalajlama Grubu II (orta tehlikeli) ve Ambalajlama Grubu III (düşük tehlikeli) maddeler için uygun olduğunu belirtir. **(E doğru)**
- **0601:** Üretim tarihi Haziran 2001’dir (ilk iki hane ay, son iki hane yıl). **(B doğru)**
- **NL:** Üretici ülkeyi (Hollanda) belirtir.
- **0:** Katı maddeler için uygulanan hidrostatik basınç testi uygulanmadığını belirtir.
- **500:** Bu değer, ambalajın **azami brüt ağırlığını** (maksimum net ağırlık + ambalajın kendi ağırlığı) gösterir. **(D doğru)**
Bu nedenle, ambalaj üzerindeki 500 değeri, istifleme ağırlığını değil, ambalajın taşıyabileceği azami brüt ağırlığı belirtmektedir. İstifleme ağırlığı ayrı bir işaretleme olarak belirtilir.
3- Aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
I.UN 1942 maddesi için ambalajlar istiflenirken hemen alevlenir malzemelerin kullanımı yasaktır.
II.UN 1753 maddesi taşınmasında C tünelinden geçiş yapabilir.
III.UN 1001 maddesi sabit tanklarla taşınamaz.
IV.10 kg’lık UN 0114 maddesi taşıyan araçlar B tüneline giremez.
V.Taşıyıcı ADR hükümleri gereğince ambalajlarda eksik olan etiketlerin tamamlanmasını sağlamalıdır.
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: E)
4- Aşağıdakilerden hangisi ADR’den tamamen muaf olarak taşınamaz?
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: A)
5- Ambalajlama grubu I’e ait alevlenebilir sıvı ile ambalajlama grubu II’ye ait aşındırıcı maddenin karıştırılmasıyla oluşan madde ile ambalajlama grubu III’e ait zehirli madde karıştırıldığında oluşan maddenin tehlike tanımlama numarası ve BM numarası hangisinde doğru olarak verilmiştir?
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: A) 368 / 3286
Açıklama: Karışımların Sınıflandırması
Bir karışımdaki maddelerin tehlike sınıflandırması, ADR’deki tehlike öncelik kurallarına (Bölüm 2.1.3) göre yapılır.
- **İlk madde:** Ambalajlama Grubu I’e ait alevlenebilir sıvı **(Sınıf 3)**.
- **İkinci madde:** Ambalajlama Grubu II’ye ait aşındırıcı madde **(Sınıf 8)**.
- **Üçüncü madde:** Ambalajlama Grubu III’e ait zehirli madde **(Sınıf 6.1)**.
Tehlike öncelik sırasına göre, Ambalajlama Grubu I’deki alevlenebilir bir sıvı, diğer tehlikelerden daha önceliklidir. Bu nedenle, oluşan karışımın ana tehlike sınıfı **Sınıf 3**’tür. Karışımdaki diğer tehlikeler ise ikincil tehlike (subsidiary risk) olarak gösterilir. Bu durumda, ikincil tehlikeler **Sınıf 6.1 (zehirli)** ve **Sınıf 8 (aşındırıcı)**’dir.
Bu özelliklere sahip bir madde için uygun tanım **”ALEVLENİR SIVI, ZEHİRLİ, AŞINDIRICI, N.O.S.”** (Flammable liquid, toxic, corrosive, N.O.S.) olur. Bu maddenin BM Numarası (UN Number) **UN 3286**’dır ve Tehlike Tanımlama Numarası (HIN), ana ve ikincil tehlikeleri gösteren **368**’dir.
6-Aşağıdakilerden hangisi, soğutulmadan sıvılaştırılmış ve soğutularak sıvılaştırılmış gazların taşınmasında kullanılan portatif tank üzerine takılan metal levhada yazılı ortak bilgilerdir?
I) Tasarım referans sıcaklığı (C derece üzerinden)
II) Operatörün adı
III) Taşınmasına izin verilen Sıvılaştırılmış gazın adı
IV) Taşınan Gaz için Fiili tutma süresi _ gün (veya saat)
V) Boş (dara) Kütle _ kg
CEVABI GÖSTER
Doğru Kombinasyon Seçeneklerde Yoktur.
Açıklama: ADR Portatif Tank İşaretlemeleri
ADR Bölüm 6.7’ye göre, portatif tankların metal levhasında bulunması zorunlu bilgiler şunlardır:
- **I) Doğrudur:** Tasarım referans sıcaklığı (Design reference temperature), soğutulmuş sıvılaştırılmış gaz tankları için zorunlu bir bilgidir (ADR 6.7.4.15.1(a)).
- **II) Yanlıştır:** Metal levhada üreticinin ve sahibinin adı gibi bilgiler bulunmalıdır. Operatörün adı zorunlu bir bilgi değildir.
- **III) Doğrudur:** Taşınmasına izin verilen gazın veya gazların adı (Name of the gas(es) permitted for transport), soğutulmuş sıvılaştırılmış gaz tankları için zorunlu bir bilgidir (ADR 6.7.4.15.1(d)).
- **IV) Yanlıştır:** “Fiili tutma süresi” (Actual holding time), taşıma belgesinde yer alabilecek bir bilgi olup, tankın metal levhasında kalıcı olarak bulunmaz. Levhada, **”minimum tutma süresi”** (Minimum holding time) bilgisi yer alır (ADR 6.7.4.15.1(j)).
- **V) Doğrudur:** Boş (dara) kütle (Tare mass), hem soğutulmadan hem de soğutularak sıvılaştırılmış gaz tankları için zorunlu bir bilgidir (ADR 6.7.2.20.1(h) ve 6.7.4.15.1(f)).
Bu bilgilere göre doğru olan ifadeler I, III ve V’tir. Bu kombinasyon, verilen seçenekler arasında yer almamaktadır.
7- Bir ambalaj paketin üzerinde aşağıda verilen UN sertifikasyon kodu bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu ambalaj için yanlıştır?
UN 21HB1/X/10 10/D/DCK-12213/0/1500
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: E) 0: DOLDURULMADAN ÖNCE TEMİZLENMESİ GEREKTİĞİ
Açıklama: Ambalaj İşaretlerinin Yorumlanması
Verilen ambalaj işareti ADR kurallarına göre şu şekilde yorumlanır:
- **21HB1:** Katı maddelerin yerçekimi ile doldurulup boşaltıldığı, iç kabı sert plastik, dış kabı alüminyum olan kompozit bir OHK’dır (IBC). **(A şıkkı, iç kabı sert plastik, dış kabı alüminyum olduğu kısmında doğrudur ancak basınç altında dolum bilgisinde yanlıştır.)**
- **X:** Ambalajlama Grubu I, II ve III maddeler için uygun olduğunu belirtir. **(B şıkkı doğrudur.)**
- **10 10:** Üretim tarihi Ekim 2010’dur (ilk iki hane ay, son iki hane yıl). **(C şıkkı doğrudur.)**
- **D:** Üretici ülkeyi (Almanya) belirtir.
- **DCK-12213:** Üretici firmanın yetkilendirme kodudur. **(D şıkkı doğrudur.)**
- **0:** Bu değer, ambalajın istifleme testi yükünün 0 kg olduğunu gösterir, yani ambalajın üst üste istiflenmeye uygun olmadığını belirtir. **(E şıkkı, temizlenme gerekliliği ile ilgili tamamen yanlış bir yorumdur.)**
8- Ambalaj kullanıcılarına sunulacak test raporu aşağıdaki hangi bilgileri içermelidir?
I) Testin gerçekleştirildiği tesisin adı ve adresi
II) Başvuru sahibinin adı ve adresi
III) Test raporunun tarihi
IV) Azami kapasite
V) Ambalajları teslim eden nakliyecinin adı ve adresi
VI) Ambalajları istifleyen operatörün bilgileri
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: C) I, II, III, IV
Açıklama: Ambalaj Test Raporu Bilgileri
ADR’nin 6.1.5.1.4 maddesi, bir ambalajın test raporunda bulunması gereken bilgileri ayrıntılı olarak listeler. Bu bilgilere göre:
- **I, II, III ve IV** maddeleri (Test tesisinin adı/adresi, başvuru sahibinin adı/adresi, test raporunun tarihi ve ambalajın azami kapasitesi), ADR’ye göre test raporunda mutlaka bulunması gereken bilgilerdir.
- **V ve VI** maddelerinde belirtilen bilgiler ise (nakliyeci ve istifleme operatörü bilgileri) ambalajın test raporuyla ilgili değildir ve bu raporda yer alması zorunlu değildir.
9- Sabit tankla taşımaya izin verilen tehlikeli madde aşağıdakilerden hangisidir?
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: D)
10- 1H1 kodlu ambalaj için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: C) Kompozit bir ambalajdır
Açıklama: Ambalaj Kodunun Yorumlanması
**1H1** ambalaj kodu, ADR’ye göre şu anlama gelir:
- **1:** Varil veya bidon
- **H:** Plastik malzemeden yapılmış
- **1:** Sökülemeyen başlığa sahip
Bu durumda, kod bir varili işaret ederken, **H** harfi ambalajın tek bir malzemeden (plastik) yapıldığını gösterir. Kompozit ambalaj kodları **6** rakamıyla başlar. Bu nedenle, `1H1` kodlu bir ambalaj kompozit değildir. Diğer şıklarda verilen bilgiler (plastik varil olması, delik çapı sınırı ve maksimum kütle) doğru bilgilerdir.






