1) Aşağıda UN numarası verilmiş olan hangi maddeler, ambalajlı olarak taşındığında, kapalı yada örtülü araç içine yüklenmelidir?
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: B)
2) UN 1098 taşınan bir araçta bulunması gereken teçhizat hangisi ya da hangileridir?
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: A) I, II, III, IV, V
Açıklama:
ADR (Tehlikeli Malların Karayoluyla Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Avrupa Anlaşması) yönetmeliğine göre, UN 1098 (Allil alkol) maddesi Sınıf 6.1 (zehirli) ve ek tehlike Sınıf 3 (yanıcı) özelliklerini taşır. Bu madde, genel tehlikeli madde taşımacılığı için gerekli olan ekipmanlara ek olarak, zehirli maddeler için özel olarak istenen ekipmanları da gerektirir. Listedeki tüm teçhizatlar bu taşıma için zorunludur:
- **I.** Takoz, tüm araçlar için genel bir zorunluluktur.
- **II.** UN 1098’in zehirli (Sınıf 6.1) olması nedeniyle göz durulama sıvısı bulundurulması zorunludur.
- **III.** İki adet dikilebilir uyarı işareti, tüm tehlikeli madde taşımaları için genel bir zorunluluktur.
- **IV.** Koruyucu eldiven, sürücü için gerekli olan kişisel koruyucu donanımlardan biridir.
- **V.** Drenaj mührü, dökülme durumlarında kullanılan ve tüm tehlikeli madde taşımalarında bulundurulması gereken standart ekipmanlardan biridir.
3) Aşağıdaki taşımalardan hangisinde veya hangilerinde aracı kullanan sürücünün mesleki yeterlilik belgesi almasına gerek yoktur?
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: D)
4) Bir maddenin tehlike özelliği Sınıf 4.3, Sınıf 5.1, Sınıf 8 ve Sınıf 9 dışındaki sınıflardan veya gruplardan birden fazlasına denk geldiğinde maddenin sınıflandırılmasında belirli bir öncelik sırası temel alınarak en büyük tehlikeye eş olan sınıf veya grup göz önünde bulundurulur. Bu belirli sıralamaya göre en tehlikeli ve en az tehlikeli iki madde sınıfı veya grubu hangisinde doğru olarak verilmiştir?
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: B) Sınıf 7 – Sınıf 6.2’deki bulaşıcı maddeler
Açıklama:
ADR (Tehlikeli Malların Karayoluyla Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Avrupa Anlaşması) yönetmeliğine göre, bir maddenin birden fazla tehlike sınıfına girmesi durumunda, sınıflandırma için bir öncelik sırası belirlenmiştir (ADR 2.1.3.5). Bu sıralama, hangi tehlikenin birincil tehlike olarak kabul edileceğini gösterir.
Bu öncelik sıralamasının en üstünde yer alan tehlike **Sınıf 1 (Patlayıcı Maddeler)**, hemen altında ise **Sınıf 7 (Radyoaktif Maddeler)** yer alır. Sıralamanın en altında ise **Sınıf 9 (Çeşitli Tehlikeli Madde ve Nesneler)** ve **Sınıf 6.2 (Bulaşıcı Maddeler)** gibi maddeler bulunur.
Bu bilgilere göre, verilen seçenekler arasında en tehlikeli ve en az tehlikeli sınıfları en doğru şekilde eşleştiren şık:
- **Sınıf 7 (Radyoaktif maddeler):** Sınıf 1’den sonra gelen en yüksek öncelikli tehlikelerden biridir.
- **Sınıf 6.2 (Bulaşıcı maddeler):** Öncelik sıralamasında en alt sıralarda yer alır.
Diğer seçeneklerdeki maddeler, öncelik sıralamasında birbirine daha yakın veya yüksek riskli gruplarda yer aldıkları için en tehlikeli ve en az tehlikeli uçları doğru bir şekilde temsil etmez.
5) Co-60 maddesi Typ-A bir ambalajda taşındığında azami aktivitesi ne kadar olabilir?
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: E) 0,4 Tbq
Açıklama:
ADR (Tehlikeli Malların Karayoluyla Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Avrupa Anlaşması) yönetmeliğine göre, Typ-A ambalajlarda taşınabilecek azami radyoaktif madde aktivitesi, ilgili maddenin $A_1$ (özel form) veya $A_2$ (özel form dışı) değerleri ile sınırlıdır. Co-60 maddesi için bu değerler:
- $A_1$ değeri: 40 Tbq
- $A_2$ değeri: 0,4 Tbq
Typ-A ambalajlarda özel form dışı maddeler için izin verilen azami aktivite $A_2$ değeridir. Bu nedenle, Co-60 maddesinin Typ-A ambalajda taşınabilecek azami aktivitesi 0,4 Tbq’dir. 1 Tbq = 1000 GBq olduğundan, 0,4 Tbq = 400 GBq’a eşittir.
6) Aşağıdaki sınıflandırma kodunun hangisi sınıf 6.2’deki insanları veya hem insanları hem de hayvanları etkileyen bulaşıcı maddeleri ifade eder?
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: D) I1
Açıklama:
ADR (Tehlikeli Malların Karayoluyla Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Avrupa Anlaşması) yönetmeliğine göre, Sınıf 6.2’deki (Bulaşıcı Maddeler) sınıflandırma kodları şu anlamlara gelir:
- **I1:** İnsanlar için tehlikeli olan bulaşıcı maddeler. Bu tanım, hem insanları hem de hayvanları etkileyen maddeleri de kapsar.
- **I2:** Yalnızca hayvanlar için tehlikeli olan bulaşıcı maddeler.
- **I3:** Klinik atıklar.
- **I4:** Biyolojik maddeler.
Bu nedenle, insanları veya hem insanları hem de hayvanları etkileyen bulaşıcı maddeleri ifade eden kod **I1**’dir.
7) 10 günlük gözlem periyodunda sağlam deri dokusunun tüm kalınlığını 120 dk’da yok ettiği görülen madde ile kapalı kapta parlama noktası 25oC olan madde karıştırılıyor. Ortaya çıkan madde ambalajlama grubu I olan bir Sınıf 4.3 maddesi ile karıştırıldığında oluşan maddenin BM numarası aşağıdakilerden hangisi olabilir?
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: A) 2988
Açıklama:
ADR (Tehlikeli Malların Karayoluyla Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Avrupa Anlaşması) yönetmeliğine göre, bir karışımın BM numarasının belirlenmesi için öncelikle tehlike sınıflarının ve öncelik sıralamasının tespit edilmesi gerekir. Soruda belirtilen karışımın özellikleri şunlardır:
- **Corrosive (Aşındırıcı):** Deriyi 120 dakikada yok etmesi, **Sınıf 8** (Aşındırıcı Maddeler) olduğunu ve ambalajlama grubunun I olduğunu gösterir.
- **Flammable (Yanıcı):** Parlama noktasının 25°C olması, **Sınıf 3** (Yanıcı Sıvılar) tehlikesini gösterir.
- **Dangerous when wet (Su ile tepkimeye giren):** Karışımın içinde, ambalajlama grubu I olan bir **Sınıf 4.3** (Su ile temas ettiğinde yanıcı gazlar çıkaran maddeler) maddesi bulunmaktadır.
ADR tehlike öncelik sırasına göre, bir karışımda **Sınıf 4.3** tehlikesi mevcut ise, bu tehlike Sınıf 3 ve Sınıf 8’den daha önceliklidir. Bu nedenle, oluşan karışımın birincil tehlike sınıfı 4.3 olacaktır. Ek tehlike sınıfları ise Sınıf 3 ve Sınıf 8’dir.
Verilen BM numaraları incelendiğinde, bu özelliklere sahip olan tek madde **BM 2988**’dir. BM 2988, **Klorosilanlar, su reaksiyonlu, yanıcı ve aşındırıcı, n.o.s.** olarak tanımlanır ve birincil tehlike sınıfı 4.3, ek tehlike sınıfları ise 3 ve 8’dir.
8) UN 2814 numaralı tehlikeli madde taşımacılığı için aşağıdakilerden hangisi doğrudur;
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: E)
9) Tablo A – Sütun 12 ADR Tankları için tank kodlarında + işareti bulunmaktadır. ADR’ye göre bu +’nın anlamı nedir?
CEVABI GÖSTER
Doğru Cevap: A)






